Θα μπορούσα να συνεχίσω τον κατάλογο για πολλή ώρα αλλά δεν έχει σημασία. Απλοί, καθημερινοί άνθρωποι είναι, δημιουργήματα αλλά και καθόλου ανεύθυνοι δημιουργοί ενός συστήματος που οι παράμετροί του είναι και η οικονομία και η πολιτική αλλά και η ηθική. Βέβαια υπάρχει και μια μικρή ομάδα ανάμεσά τους που διαβάζει εφημερίδα, σκέπτεται αρκετά, πετάει τα χαρτιά στους μπλε κάδους, συμμετέχει σε διαμαρτυρίες επιλεκτικά και ανάλογα με το χρόνο που της αφήνουν εργασιακές και οικογενειακές υποχρεώσεις, καλημερίζει τους Πακιστανούς που μένουν στο υπόγειο…

Μιλώ συχνά με τους γείτονες μου –όσο κι αν φαίνεται παράξενο, πιο πολύ με τους πρώτους. Στη λαϊκή, στο ασανσέρ, στο περίπτερο, κοντοστέκομαι στο καφενείο για μια καλημέρα, ακούω τις γκρίνιες τους, την κατηγορητική διάθεση του ενός προς τον άλλον. Γιατί πρέπει να διαβάζω τις πληρωμένες δημοσκοπήσεις των εφημερίδων και των καναλιών, λοιπόν; Έχω μπροστά μου, καθημερινά, κοντά ή μακριά από εκλογές, το διαρκέστερο και αξιοπιστότερο γκάλοπ. Διαπιστώνω καθημερινά με τρόμο την ηγεμονία ακραίων ιδεών –ανεξάρτητα αν εκφράζεται με αντίστοιχη επιλογή ψήφου και αυτό είναι το πιο επικίνδυνο, γιατί αυτές οι ιδέες διαχέονται έτσι σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους και τους μολύνουν. Παρατηρώ σε όλη τους την λάμψη τον ωχαδερφισμό, την αδιαφορία αλλά και την απογοήτευση, καμιά φορά και την απελπισία, τον χειρότερο σύμβουλο δηλαδή, το κρέμασμα από εθνικιστικές υπερβολές και ανύπαρκτους εθνικούς κινδύνους.

Έτσι, δεν είμαι δυσαρεστημένη από τα αποτελέσματα των εκλογών σε ό,τι αφορά τον ΣΥΡΙΖΑ. Δεν περίμενα πολύ πάνω από 5% και, παρότι, καλώς τα είπε ο Τσίπρας στο μήνυμά του, τον ψέγω για το ύφος του, περισσότερο θλιμμένο και ανήσυχο απ’ ό,τι έπρεπε –και η εικόνα μιλάει εξίσου αν όχι περισσότερο εύληπτα με το λόγο. Δεν με εντυπωσιάζει το ποσοστό της αποχής, αντιθέτως το περίμενα μεγαλύτερο. Δεν εξεπλάγην με τα ποσοστά του ΛΑΟΣ ούτε με την τρίτη θέση που διατήρησε το ΚΚΕ, αν και χάνοντας ψήφους και επί τοις εκατό. Δεν μου φάνηκε περίεργο που ο δικομματισμός, ό,τι κι αν λέγεται, καλά κρατεί, ούτε η πτώση των Οικολόγων –ο παλιός είναι αλλιώς κι άλλη εμπιστοσύνη του έχεις, όταν φτάνεις την κάλπη. Αυτό είναι ο συντηρητισμός και δεν είναι κακό να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους. Γιατί και η δική μας η ωραία, η πληθυντική, η ριζοσπαστική Αριστερά, ο μόνος σχεδόν χώρος που αξίζει να διεκδικεί τον χαρακτηρισμό της Αριστεράς κάνει πάντα το ίδιο μεθοδολογικό λάθος: μιλάει για μια αφηρημένη, υπερβατική έννοια «λαϊκές δυνάμεις», ενιαιοποιώντας μια αντιφατική πληθυντικότητα, θεωρώντας ότι ανά πάσα στιγμή υπάρχουν εξεγερσιακές συνθήκες και σύνολα έτοιμα για ξεσηκωμό –που κρατάει πόσο; και ποια είναι τα χαρακτηριστικά του;- , τεντώνοντας την πραγματικότητα στη θεωρία και όχι βγάζοντας τη θεωρία από την ουσιαστική –και οδυνηρή- μελέτη της πραγματικότητας. Και δεν μαθαίνει πραγματικά από την Ιστορία: ουδέποτε στις δύσκολες ώρες οι κοινωνίες δεν ανέπτυξαν προοδευτικά αντανακλαστικά. Αντιθέτως αναδιπλώνονταν στις πιο συντηρητικές και πιο φοβικές επιλογές, έρμαια στον γεμάτο μίσος και φοβικό λόγο των, με όποιο ιστορικό όνομα, ακροδεξιών. Και αυτό είναι το ζήτημα.

Αυτά είναι τα ποσοστά μας και με αυτά οφείλουμε να πορευτούμε, χωρίς ωραιοποιήσεις, αλλά και χωρίς σπαραγμούς και διχόνοιες. Λάθη έγιναν, με προεξάρχοντα ανάμεσά τους, κατά τη γνώμη μου, την ασάφεια των θέσεών μας, τον περιορισμό της δράσης μας κυρίως σε θέματα δικαιωμάτων, την ελλιπή επαφή μας με μια μεγάλη γκάμα κοινωνικών ζητημάτων ως οφείλει ένας πολιτικός οργανισμός αλλά και την άλογη και καταστρεπτική αλαζονεία των συνιστωσών και πολλών ανένταχτων, που ήθελα σώνει και καλά να περνάει το δικό τους ή τίποτε. Τα λάθη πρέπει να τα συζητήσουμε αλλά πρωτεύει μια ρεαλιστική, πολύ ρεαλιστική μελέτη των πραγμάτων. Αυτά είναι τα ποσοστά μας και είμαι πολύ ευτυχής που τα κρατήσαμε, που καταφέραμε, μαζί και με κάποιες άλλες εκτός ΣΥΡΙΖΑ δυστυχώς δυνάμεις, να μείνουμε όρθιοι, να διατηρήσουμε με πείσμα κάποια όνειρα, κάποιες ελπίδες, που εκφράστηκαν με την ψήφο των 240 τόσων χιλιάδων ανθρώπων. Λίγοι είναι; Όχι, είναι πολλοί. Το μεγάλο στοίχημα είναι να κρατηθούμε κοντά ο ένας στον άλλον, να συνεχίσουμε τους αγώνες μας και να προσπαθούμε να διαδίδουμε τις ιδέες μας κερδίζοντας νέες συνειδήσεις. Στη συντηρητική στροφή να παλέψουμε για τη ριζοσπαστικοποίηση όλων και μεγαλύτερων κοινωνικών χώρων. Να διατηρήσουμε την πίστη μας στον κινηματικό χαρακτήρα της πολιτικής μας δραστηριότητας. Να νικήσουμε τον κακό εαυτό μας που μπερδεύει την αυτοκριτική με τον σεχταρισμό και την αυτοκαταστροφικότητα. Να βάλουμε στην άκρη τα μικροπολιτικά συμφέροντα κάθε ομάδας ή ομαδούλας και τα πισώπλατα χτυπήματα, για να κερδίσει φαντασιακούς πόντους σε ένα ασήμαντο παιχνίδι. Τα X-Files της ζωής, της αληθινής ζωής, λένε πως η αλήθεια είναι εκεί έξω και πράγματι έτσι είναι. Είναι ώρα να τη δούμε κατάματα, να την καταλάβουμε καλά, χωρίς αυταπάτες, χωρίς πάθη, χωρίς εγωισμούς και μακριά από μικροπολιτικά συμφέροντα που οδηγούν σε ανοίκειες συζεύξεις, βλαπτικές για το βασικό σκοπό του εγχειρήματός μας. Η περίφημη θέση του Μαρξ για τους φιλόσοφους που μέχρι τώρα ανέλυαν τον κόσμο και τώρα ήρθε η ώρα να τον αλλάξουμε, είναι συνθηματολογική, γι’ αυτό και συνοπτική: εννοεί περισσότερα από όσα λέει. Δεν μιλάει για άκριτη πρόταξη της πράξης. Προφανώς και εννοεί ότι για να αλλάξουμε τον κόσμο, πρέπει πρώτα να τον καταλάβουμε. Καλά και σε όλες του τις διαστάσεις. Ακόμα κι αν πρέπει να χάσουμε σημαντικές βεβαιότητες.

Και πριν μιλήσουμε για πόλους και ενότητες, ας φτιάξουμε πρώτα την ενότητα που λέγεται ΣΥΡΙΖΑ, ενιαίο και πληθυντικό. Αυτά είναι τα μεγάλα στοιχήματα. Και δεν χρειάζονται διψήφια ποσοστά για να τα κερδίσεις. Έχουμε όλοι προσέξει πόσο μικρός είναι ο κυματοθραύστης μπροστά στο πέλαγος. Και πόσο αποτελεσματικός συνάμα.

Μαρώ Τριανταφύλλου

Δευτέρα 8.6.2009>